Thuis - Weblog
Forten en Linies als grensoverschrijdend erfgoed Afdrukken
vrijdag 22 februari 2013
ImageOp vrijdag 22 februari mocht ik als schepen van Toerisme de aanwezige deelnemers (deputé, wethouders, schepenen en beleidsmedewerkers) aan het slotcolloquium "Forten en Linies als grensoverschrijdend erfgoed"welkom heten op het Fort Liefkenshoek. Een interessante grensoverschrijdende ontmoeting tussen Brabanders, Hollanders, Vlamingen en Zeeuwen om het cultureel erfgoed van zowel de "Staats-Spaanse" als "Hollandse Waterlinie" veilig te stellen.

Welkomstwoord op Fort Liefkenshoek

Geachte deputé,
Collega’s schepenen en wethouders,
Geachte aanwezigen,

Welkom op het fort Liefkenshoek. Wie hier voor de eerste keer toekomt zal, na de rit doorheen het havengebied, het  gevoel ervaren in een oase te zijn toegekomen. Het fort Liefkenshoek is, afgezien van de Schelde, volledig ingesloten door het havengebied. Men komt na een rit van een aantal kilometers door het havengebied aan in een groene oase. Een mooi rustpunt in de haven met een bijzonder waardevolle geschiedenis die u reeds op de bus werd verteld.

Wanneer men begint over de geschiedenis van dit fort dan geraakt men niet uitverteld.

Gebouwd in 1579 door de Antwerpenaren als bescherming tegen het oprukkende Spaanse leger. Na de vrede van Münster bleef het fort in handen van de Nederlanden. In 1785 ging het over naar de Oostenrijkers en in 1794 werd het samen met de Zuidelijke Nederlanden ingelijfd bij Frankrijk waarna het opnieuw aan betekenis won. Na de slag bij Waterloo kwam het fort opnieuw in handen van de Verenigde Nederlanden waarna het pas in 1839 werd overgedragen aan België.

Doorheen deze geschiedenis heeft het fort vele bewoners en bestemmingen gekend. Vooreerst was er de militaire functie om de Schelde te beheersen, maar later werd het ook gebruikt als quarantaineoord  voor zieke opvarenden, als ziekenhuis en zelfs als vakantieoord voor gezinnen van militairen.

De gemeente Beveren heeft er goed aan gedaan het fort in 1980 aan te kopen waarna het enkele jaren later een beschermd monument werd. Onder leiding van schepen Deckers, mijn voorganger als schepen van Toerisme, werden kosten noch moeite gespaard om dit visitekaartje zowel historisch als recreatief tot zijn recht te laten komen. Vanaf 2006 werd het fort gerestaureerd. Via het Europees project Interreg IIIa werd een bezoekerscentrum en een nieuw Infopunt gerealiseerd. Ook de buitenzijde werd gerestaureerd, een wandelpad werd aangelegd op de dijken van het fort. Behalve het wandelpad zijn er op de dijk 3 bunkers uit WOI en een uitzichttoren met zicht over de Schelde.

In 2009 werd via een nieuw Interregproject aangevangen met de verwezenlijking van een  belevingscentrum dat vorig jaar in april geopend werd. En u zult zien dat zowel in het bezoekers als belevingscentrum alle facetten van de geschiedenis en het leven in het fort aan bod komen. Ik ga er niet teveel over vertellen maar het u zelf laten ontdekken.

Zonder de steun van externe partners was deze realisatie er niet gekomen. Ik wil dan ook namens het gemeentebestuur mij dank en waardering uitspreken voor de steun van Europa, provincie Oost-Vlaanderen en Toerisme Vlaanderen en ook voor het geleverde werk van schepen Deckers die de voorbije legislaturen bevoegd was voor Toerisme.

Graag toch nog enkele woorden over de toekomst van ons fort. Aan de bekendheid en de promotie is de voorbije jaren hard gewerkt. Fort Liefkenshoek maakt niet enkel deel uit van ons gemeentelijk erfgoed, maar neemt een belangrijke plaats in de toeristische ontwikkeling van Beveren en het Waasland. Er wordt werk gemaakt van verschillende educatieve pakketten die gericht zijn op de tweede en derde graad van het basisonderwijs, eerste graad van het middelbaar en op bezoekers via verenigingen.
Behalve de scholen is het fort een plaats waar veel gezinnen, grootouders en kleinkinderen, dagjestoeristen, verenigingen, … aangename uren doorbrengen. Verschillende evenementen zoals de Fortennacht en het muzikale Fortissimo lokten veel bezoekers naar het fort. Ook vanuit de havenwereld is er veel interesse. Het huidige horecapunt is vaak te klein en de gemeente zal binnenkort aanvangen met de bouw van een nieuw horecapunt achter de kat.

Op termijn is de restauratie van de keermuur, de latrines en het kruitmagazijn voorzien.

Belangrijk is ook de aanleg van een geschikte parking en tenslotte is de restauratie van de aanlegsteiger op de Schelde voor het fort een echte noodzakelijkheid.

Het fort is omgeven door het havengebied en net dat draagt ook bij tot zijn hedendaagse meerwaarde. Het is de moeite om hier in de zomer nog eens terug te komen en waarom niet op de fiets? Van in Kallo, dat geschiedkundig nauw met het fort verbonden is, is er de mogelijkheid om langs de buitenzijde van de Scheldedijk, met een prachtig zicht op de Schelde, hier naar toe te fietsen. Dit fietspad is slechts een schakel in een fietstraject van vele tientallen km’s langsheen de Schelde.

Momenteel is het fort nog een eindpunt. Maar we zijn ambitieus en we rekenen erop dat er werk kan gemaakt worden van de restauratie van de aanlegsteiger voor het veer dat tijdens de zomermaanden op enkel de weekend- en feestdagen meer dan 40 000 bezoekers tussen Doel en Lillo-fort overzet. Een kleine 20 jaar geleden zorgde dat veer voor de verbinding tussen fort Liefkenshoek, Lillo-fort en Doel. Indien dit traject hersteld wordt dan is het Fort Liefkenshoek met de veerdienst een interessante schakel in een fietstraject langsheen de Schelde waarmee alle Vlaamse en Zeeuws-Vlaamse gemeenten langsheen de Schelde verbonden worden. Een mooie schakel die onze samenwerking over de grenzen heen ten goede komt.

Dank voor uw aanwezigheid. Geniet van het bezoek aan het fort Liefkenshoek.

 
< Vorige   Volgende >