Thuis - Weblog
Burn-out: “Hoe leg je uit dat je 'opgebrand' bent?” Afdrukken
dinsdag 12 augustus 2014

‘Op het midden van mijn levensweg bevond ik mezelf in een donker woud. ‘  Dante - De goddelijke komedie ( La Divina Commedia ) 

 

Hoe communiceer je wanneer je ziek bent? Sommigen schreeuwen het van de daken, anderen kruipen stilletjes weg in een hoekje. Een doktersbezoek of een gebroken been geeft soms aanleiding om het leed digitaal te delen. De plaaster van een gebroken been is zelfs sexy op Facebook of in een zogenaamde 'selfie'. Een burn-out of depressie wordt zelden gedeeld. Een bezoek aan een therapeut of psychiater evenmin. Het is bijna taboe om ’je te outen’ met een psychisch probleem.

Burn-out, depressie, kortstondige of langdurige dip, ... Het wordt vaak op een hoopje gegooid. Ik kan enkel voor mezelf spreken. In mijn geval gaat het om een combinatie van depressie en burn-out. Het is het meest vermoeiende, het meest energie opslorpende wat ik ooit heb meegemaakt.

Eigenlijk had ik in het voorjaar van 2012 reeds een beginnende burn-out, maar besefte ik op dat ogenblik onvoldoende wat er gaande was. Tijdens een treinrit naar Brussel in februari 2012 schreef ik mijn depressieve gevoelens op: "Het plakt op je lijf, houdt je benen tegen, neemt je zuurstof weg en zorgt dat je zonder iets te doen al volkomen uitgeput bent."

In de periode tussen februari 2012 en november 2013 is er veel gebeurd, teveel om nu te vertellen. (Misschien wel stof voor een boekje, later...) Een resem factoren hebben geleid tot aanhoudende rug en nekproblemen, hoofdpijn, vermoeidheid, tal van kwalen en een burn-out. Het duurde een tijd eer ik dat zelf door had, nog veel langer voordat ik het toegaf. Ik dacht er mezelf wel bovenop te krijgen zonder voldoende rust en hulp van buitenaf. We wassen dat varkentje zelf wel. Niet dus...

Het heeft nog anderhalf jaar geduurd voor het vat af was. Maar op een bepaald ogenblik knapt er iets. De batterijen geraken leeg en worden niet meer opgeladen. Elke kleine hindernis lijkt een hele berg. Ik herinner me de dag dat ik crashte, de eerste zondag van november vorig jaar. Een boekvoorstelling in Melsele. Ik was slechts een toehoorder en toch had ik het meeste stress. Het zweet stroomde van onder mijn oksels uit. Een uur later was ik thuis, goed wetende dat het niet meer ging. Verlamd, niet meer in staat om dossiers ernstig door te nemen, problemen op te lossen, deadlines te halen, zaken in beweging te zetten.....

Eventjes trachtte ik toch nog enkele aantal zaken op te volgen. Mijn laatste reddingsboeien om te laten zien dat ik ergens van nut kon zijn. Toen dat niet meer ging en ik volledig werd vervangen ging het verder het dal in, steeds dieper, ... Telkens wanneer ik dacht de bodem bereikt te hebben, ging de weg verder naar beneden. Een omgekeerde vorm van bergbeklimmen. Tot ik uiteindelijk in niets nog geïnteresseerd was en een diepe leegheid achterbleef.

In de gemeenteraad en het college heb ik me 'tijdelijk' laten vervangen. In de Maatschappij Linkerscheldeoever heb ik zowel als voorzitter en als bestuurder mijn ontslag gegeven. Dat ontslag was een bittere pil, niet voor de functie maar wel voor de zaken die me niet gelukt waren te voltooien. Wat bleef was een gevoel van tekortschieten en mislukken.

Ik communiceerde in die eerste weken enkel over mijn rug- en nekklachten en te vaak schermde ik me af met een façade die aan de buitenkant weinig droefheid liet zien.

Van vrienden en collega's ontving ik de nodige aandacht omwille van mijn afwezigheid. Bezoek, mails, kaartjes. Ook van het personeel waarmee ik als schepen en voorzitter samenwerkte kreeg ik veel sympathie. Soms kwam er aandacht van wie ik het niet had verwacht. Het heeft me veel steun gegeven.

Ondertussen ben ik al 8 maanden in ziekteverlof. Ik kan het zelf bijna niet vatten. In het begin van dit jaar verwachtte ik nog om er tegen de lente boven op te zijn. Het voelde immers aan dat het beter ging. Door rust, kinesitherapie, beweging en oefeningen voelde ik me beter. Alleen nog een gebrek aan energie. Maar de lente zou de nodige energie meebrengen. Tenminste dat was mijn verwachting en doelstelling. Dat moest gewoon…….. Ik hield mezelf voor de gek.

Want het verliep anders. De verdoving van de eerste maanden was weg. Ik sliep minder. In plaats daarvan maakte ik lange wandelingen. Ik moest me er vaak toe dwingen. De muts ver over mijn oren getrokken. Me afschermen voelde iets comfortabeler aan. In alle richtingen maakte ik lange wandelingen. Op stap lukt het beter om minder te piekeren.

Me afschermen van prikkels was noodzakelijk. Tien maanden geleden heb ik de batterijen uit de telefoon gehaald. Spijtig voor de verkopers die overdag bellen, maar onze huistelefoon is nog altijd afgesloten. Mijn gsm staat zowat altijd op stil. Internetgebruik heb ik verminderd, maar helemaal afgeschermd heb ik me niet.

Mijn fysiek verbeterde, maar de pijn in mijn rug verdween niet. Bijkomend onderzoek heeft aangetoond dat zowel in mijn onderrug als nek een uitstulping van de discus zit.  Soms pijnlijk en lastig, maar niet onoverkomelijk. En ondertussen gaat dat, na de nodige kinesitherapie, yoga en beweging, al een pak beter.

In vergelijking met de rug gaat het mentale herstel het langzaamst. Alles waar ik ooit mee bezig was, kon me plots niet meer boeien. Er zijn weken geweest dat niets me boeide, geen boek, geen afleiding, ... Een vreemd, beangstigend gevoel. Maar op de bank zitten brengt je niet vooruit.

Het kortste fietstochtje, wandelen, een zeiltocht, een goed gesprek met vrienden, een activiteit of optreden bijwonen.... Het geeft energie, maar het vreet ook energie. Nog steeds voel ik nadien de terugslag. Zelfs een boek lezen is niet eenvoudig. En bij het bekijken van een goede film raakte ik menigmaal de draad kwijt. Een burn-out geeft het gevoel dat de helft van je hersencellen in staking is. Maar wat een luxe dat de digitale televisie een pauze knop kent.

Thuis zitten is bijzonder eigenaardig. Ik kan me niet voorstellen dat ik terug even actief zal worden als vroeger. Ik kan het me niet voorstellen omdat de energie nog steeds weg is. Wat blijft is een schuldgevoel. Schuldig om zoveel zaken en kwaad omdat het zolang duurt. Maar ook blij dat er mensen zijn die me de goeie richting uitduwen. Zowel vrienden als professionele hulp, zonder hen lukt het niet. Sinds vorig jaar weet ik dat ik zogenaamd hooggevoelig (HSP) ben en wat dat inhoudt. Verbazend was dat niet, het was eerder een geruststelling. Op alle gebied moet ik toegeven dat deze periode wijze levenslessen biedt.

Vanuit de leegheid heb ik terug leren genieten. Heel langzaam, alsof het een kunst is. Echt genieten is eenvoudig en toch weer niet. Echt genieten zonder prikkels van buitenaf, helemaal en uitsluitend bij jezelf. Zonder het onmiddellijk virtueel te willen delen. Genieten van een mooi liedje, film, boek, een zonnestraal.... Tijd maken om een foto te maken (en die pas dagen nadien te delen met mijn omgeving). Uren alleen doorbrengen in een stiltegebied. 's Morgens op blote voeten langzaam door het nog natte gras van de tuin wandelen. Heel langzaam terwijl mijn voetzolen zich verwonderen over het verrassend en ongewoon aanvoelen van het natte gras. Het geeft een prikkel die je van je voetzolen tot in je hersenen voelt.

Ik nam de tijd om van één ding tegelijk te genieten. Minutenlang kijkend hoe wolken langzaam bewegen. Opnieuw leren genieten van zeilen. Langzaam wennen en met de nodige oefeningen om mijn spieren juist te gebruiken en mijn rug en nek niet te belasten. Regelmatig ben ik de rust in Zeeland gaan opzoeken.

Maar zowel je lichaam als hersencellen terug in beweging krijgen is een hele opgave. Goede lectuur hielp daarbij. Over burn-out en depressie zijn veel boeken geschreven. De bibliotheek van Beveren heeft een goede collectie en ook elders vond ik de nodige inspiratie. Het recente boekje van Maarten De Gendt, 'Opgebrand', is zeker de moeite. Ook de getuigenissen van een aantal BV's in het boek Depressie van Dirk Tieleman. Het meest leerrijk, confronterend en ook herkennend is 'De lessen van burn-out' van Annegreet Van Bergen, een al regelmatig heruitgegeven boek uit het jaar 2000.

Een boek waar ik van genoten heb is 'Intermezzo Italiano - Mediamanager wordt boer' van Thomas Siffer. Wat hij deed is het beste om een burn-out te vermijden door er een buitenkans van te maken. Het is niet voor iedereen weggelegd om in een klein dorpje in Zuid-Italië te gaan wonen en (tijdelijk of definitief) het roer zodanig om te gooien. Maar het boek geeft wel aan wat de essentie is. Met minder gelukkig zijn.

Als ik onder mensen kom is het nog steeds onwennig. Telkens krijg ik de opmerking dat mijn buitenkant (enkele kilo's lichter en gebruind door de buitenlucht) er goed uit ziet. Veel mensen kijken op een vreemde manier naar iemand die (even) met mentale problemen worstelt. Voor mij is het niet onbekend. Ik heb meer dan 10 jaar geleden iets gelijkaardig maar veel minder heftig meegemaakt en heb er nadien onvoldoende lessen uit getrokken. Er zijn zowel familiale als professionele factoren, maar het blijft wazig waar het echt vandaan komt. Niet dat het me op dit ogenblik veel bezig houdt. Ik ben zover dat ik het kan loslaten en kan aanvaarden om niet veel verder dan 1 dag of enkele dagen vooruit te denken.

Zoals met alles heb ik ook met deze tekst geworsteld. Ik heb hem geschreven zowel voor mezelf als voor anderen. Enerzijds als communicatie, anderzijds om op mijn beurt met mijn verhaal voor anderen een steun te zijn. Een gesloten boek zal nooit helemaal een open boek worden. In ieder geval, het komt wel goed, op mijn manier.

Bruno

 

(Dank voor wie de tekst helemaal gelezen heeft. Onnodig om verdere vragen te stellen waar ik zelf nog geen antwoord op heb. Dank voor diegenen die me de afgelopen maanden met goede raad omringd hebben. Ik zoek verder de rust op. Telefonisch ben ik moeilijk bereikbaar. Mails lees ik uiteraard, telkens met de nodige vertraging…).

.....

 

Later is al lang begonnen

 

Je zou zo graag een speler zijn,

Maar je staat aarz'lend langs de lijn:

Bang om op je bek te gaan!

Je durft niet te kiezen,

Je mocht eens verliezen,

Zo bang om straks alleen te staan!

 

Maar ergens halverwege kijk je om en krijg je spijt, Levend voor morgen raak je nu je toekomst kwijt...

In de bootgenomen door de Zilvervloot,

Sparend voor later ga je straks ook sparend dood!

 

Spelend op zeker, tegen alles ingeënt,

Spring je braaf in het gelid.

Het verlangen afgeleerd, je gevoel geamputeerd, Blijf je zitten waar je zit.

 

Maar ergens halverwege, kijk je om en krijg je spijt, Levend voor morgen raak je nu je toekomst kwijt...

Dan ben je: in de bootgenomen door de Zilvervloot, Want sparend voor later ga je straks ook sparend dood.

 

En later, later is al lang begonnen

En vandaag komt nooit meer terug!

 

Later is al lang begonnen – Het Klein Orkest

 

https://www.youtube.com/watch?v=sQfWQk3hV5U

 

 

.....

 

 

 

 
< Vorige   Volgende >